Расчетное обоснование экспериментов по облучению литиевой керамики в реакторе ВВР-К

A.A. Shaimerdenov; A.M. Akhanov; D.S. Sairanbayev; M.T. Aitkulov; K.S. Kisselyov; Zh.T. Bugybay; M.S. Merezhko; A.T. Mukhamejanova

doi:10.26577/RCPh.2022.v82.i3.05

Авторлар

A.A. Shaimerdenov Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы http://orcid.org/0000-0003-0304-2049
A.M. Akhanov Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы http://orcid.org/0000-0002-8125-4461
D.S. Sairanbayev Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы http://orcid.org/0000-0001-7587-3461
M.T. Aitkulov Институт ядерной физики, Казахстан, г.Алматы http://orcid.org/0000-0002-9089-3409
K.S. Kisselyov Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы http://orcid.org/0000-0003-1712-0052
Zh.T. Bugybay Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы http://orcid.org/0000-0002-0195-7969
M.S. Merezhko Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы http://orcid.org/0000-0002-8727-4404
A.T. Mukhamejanova Казахский национальный университет им.аль-Фараби, Казахстан, г. Алматы

DOI:

10.26577/RCPh.2022.v82.i3.05

Кілт сөздер:

литиевая керамика, ВВР-К, выделения трития, поток нейтронов

Аңдатпа

Бұл жұмыста ССР-Қ реакторында литий керамикасы бар капсулалардың сәулелену кезіндегі әртүрлі конструкцияларының нейтрондық-физикалық және термофизикалық есептеулерінің нәтижелері ұсынылған. ССР-Қ реакторының белсенді аймағында литий керамикасының сәулеленуінің негізгі шарттары сипатталған. Литий керамикасымен өткізуге болатын реакторлық эксперименттердің екі түрін жүргізу мүмкіндігі көрсетілген: нақты уақыт режимінде тритий бөлінуін тіркей отырып, жоғары температуралы сәулелену және үлгілерді газсыздандыру бойынша реактордан кейінгі эксперименттермен төмен температуралы сәулелену көрсетілген. Литий керамикасы штаттық капсулада сәулеленген кезде үлгілердің температурасы 60 °С-тан аспайды, ал эксперименттік құрылғыда сәулеленген кезде үлгілердің температурасы 800 °С-қа дейін көтерілуі мүмкін. Эксперименттік құрылғының сәулелендіру капсуласындағы үлгілердің температурасының реактордың қуатына тәуелділігі келтірілген. Нейтрондар ағынының әртүрлі тығыздығы үшін литий керамикасындағы тритийдің (6Li(n,α)Т және 7Li(n,αn)T ядролық реакциялары үшін жеке-жеке) өндірілуі яғни шығуы бойынша бағалау келтірілген. ССР-Қ реакторының перифериялық сәулелендіру каналындағы тритийдің түзілу жылдамдығы ~2 10⁵ с^-1 құрайды. ССР-Қ реакторының белсенді аймағына үлгілер салынған капсуланы тиеудің реактивтілік әсері штаттық капсула үшін минус 0,05 β_эфф және эксперименттік құрылғы үшін минус 0,3 β_эфф құрайды.