Моделирование, обработка и анализ потока нейтронов в горизонтальном канале критического  стенда реактора ВВР-К

А.Е. Бактораз; Е.С. Мухамеджанов; Д.Е. Мыктыбеков; Ф.Г.  Данкенова

doi:10.26577/RCPh.2024.v91.i4.a2

Авторлар

А.Е. Бактораз Институт ядерной физики, г.Алматы, Казахстан https://orcid.org/0000-0002-5103-8397
Е.С. Мухамеджанов Институт ядерной физики, г.Алматы, Казахстан; Объединенный институт ядерных исследований, г.Дубна, Россия https://orcid.org/0000-0002-9064-6061
Д.Е. Мыктыбеков Институт ядерной физики, г.Алматы, Казахстан; Объединенный институт ядерных исследований, г.Дубна, Россия https://orcid.org/0000-0003-1753-1425
Ф.Г. Данкенова Институт ядерной физики, г.Алматы, Казахстан https://orcid.org/0009-0005-5354-3580

DOI:

10.26577/RCPh.2024.v91.i4.a2

Кілт сөздер:

нейтронные детекторы, GEANT4, замедлители нейтронов, сцинтилляционные детекторы, реактор ВВР-К

Аңдатпа

Мақалада ССР-Қ реакторының критикалық стендінің көлденең арнасындағы нейтрон ағындарын модельдеу және тіркеу үдерісі қарастырылады. Негізгі назар нейтрон детекторлары, соның ішінде СНМ-18 және орто-карборан негізіндегі сцинтилляциялық детекторды қолдануға аударылған. Жұмыста GEANT4 бағдарламалық пакетін пайдалану арқылы модельдеу әдістері қолданылып, нейтрондардың полиэтилен, бор қосылған полиэтилен сияқты әртүрлі баяулатқыштармен және баяулатқышсыз өзара әрекеттесуі егжей-тегжейлі зерттелді.

Зерттеулерде критикалық стендтің әртүрлі жұмыс режимдерінде нейтрон ағындарын тіркеу әдістерін әзірлеу және сынақтан өткізу жүргізілді. Орто-карборан қоспасы бар сцинтилляторларды пайдалану детекторлардың жоғары сезімталдығын қамтамасыз етіп, нейтрон ағындарын дәл тіркеуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, модельдеу және тәжірибелік зерттеулерден алынған деректер ROOT сияқты заманауи талдау құралдарын пайдалана отырып өңделді.

Алынған нәтижелер нейтронды өлшеу, ядролық физика және радиациялық қауіпсіздік саласындағы технологияларды одан әрі дамытуға ықпал етеді. Бұл тәсілдер нейтрондарды тіркеу әдістерін жетілдіруге қолданылып, ғылыми зерттеулер мен өндірістік қолданбалар үшін маңызды рөл атқарады.

Автор өмірбаяндары

А.Е. Бактораз, Институт ядерной физики, г.Алматы, Казахстан

Автор-корреспондент, научный сотрудник Института ядерной физики, г.Алматы, Казахстан; электронная почта: a_baktoraz@mail.ru
Е.С. Мухамеджанов, Институт ядерной физики, г.Алматы, Казахстан; Объединенный институт ядерных исследований, г.Дубна, Россия

PhD, ведущий научный сотрудник Института ядерной физики в Алматы и Объединенного института ядерных исследований (Дубна, Россия); e-mail: y.mukhamejanov@gmail.com
Д.Е. Мыктыбеков, Институт ядерной физики, г.Алматы, Казахстан; Объединенный институт ядерных исследований, г.Дубна, Россия

Научный сотрудник Института ядерной физики, г.Алматы, Казахстан; Младший научный сотрудник, Объединенный институт ядерных исследований, г.Дубна, Россия; e-mail: demezhan04@mail.ru
Ф.Г. Данкенова, Институт ядерной физики, г.Алматы, Казахстан

Младший научный сотрудник Института ядерной физики, г. Алматы, Казахстан; е-mail: dankenova.fatyma@mail.ru