Comparative analysis of WC-NiCr, AL₂O₃-NiCr, and CR₃C₂-NiCr metal-ceramic coatings applied by HVOF and detonation spraying methods

A.Y. Kussainov; M.T. Kaliaskarova; I.K. Abizhanova; Y.S. Molbossynov; L.B. Bayatanova; G.Zh. Zhunissova

doi:10.26577/RCPh97220269

Авторлар

А.Е. Кусайнов Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан
M.T. Қалиасқарова Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан
И.К. Абижанова Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан
Е.С. Молбосынов Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан
Л.Б. Баятанова Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан
Г.Ж. Жүнісова Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан

DOI:

10.26577/RCPh97220269

Кілт сөздер:

HVOF, детонациялық бүрку, металлокерамикалық жабындар, микрокұрылым, үйкеліс коэффициенті, қаттылық

Аңдатпа

Жұмыста жоғары жылдамдықты газотермиялық (HVOF) және детонациялық бүрку әдістері арқылы алынған WC-NiCr, Cr₃C₂-NiCr және Al₂O₃-NiCr жүйелеріндегі металлокерамикалық жабындарды қалыптастыру технологияларына салыстырмалы талдау жүргізілді. Зерттеудің мақсаты-жабынды жағу технологиясының жабындардың микроқұрылымына, физика-механикалық және трибологиялық қасиеттеріне әсерін анықтау. Зерттеу барысында бастапқы ұнтақтардың морфологиясы мен жабындардың микроқұрылымы растарлық электрондық микроскопия (РЭМ) және энергиядисперсиялық спектроскопия (EDS) әдістерімен талданды. Микроқаттылық FISCHERSCOPE HM 2000 жүйесінде анықталды, ал трибологиялық сипаттамалар ASTM G133-95 және ASTM G99 стандарттарына сәйкес Anton Paar TRB³ трибометрінде «шар–диск» әдісі арқылы зерттелді. Бүрку әдісінің жабындардың құрылымы мен пайдалану сипаттамаларына елеулі әсер ететіні анықталды. Карбидті жүйелер (Cr₃C₂-NiCr және WC-NiCr) үшін HVOF әдісі тиімдірек болып табылады, себебі ол тығыз, ұсақдисперсті құрылымның қалыптасуын, қаттылықтың артуын және үйкеліс коэффициентінің төмендеуін қамтамасыз етеді. Ал Al₂O₃-NiCr оксидті жүйесі үшін детонациялық бүрку әдісі анағұрлым тиімді болып, жоғары қаттылық пен тұрақты трибологиялық сипаттамаларды қамтамасыз етеді. Алынған нәтижелер жабындардың құрамы мен пайдалану жағдайларына байланысты оларды қалыптастыру технологиясын ғылыми негізде таңдауға мүмкіндік береді.

Автор өмірбаяндары

А.Е. Кусайнов, Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан

докторант (Техникалық физика), ғылыми қызметкер, Қорғаныс және функционалдық жабындар ғылыми орталығы; e-mail: arys20055@gmail.com
M.T. Қалиасқарова, Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан

Aвтор-корреспондент, магистрант (Техникалық физика), кіші ғылыми қызметкер, Қорғаныс және функционалдық жабындар ғылыми орталығы; e-mail: mkaliaskarova@edu.ektu.k
И.К. Абижанова, Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан

докторант (Металлургия), ғылыми қызметкер, Қорғаныс және функционалдық жабындар ғылыми орталығы; e-mail: iabizhanova@gmail.com
Е.С. Молбосынов, Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан

Кіші ғылыми қызметкер, Қорғаныc және функционалдық жабындар ғылыми орталығы; e-mail: mr.molbosunov@gmail.com
Л.Б. Баятанова, Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан

PhD , қауымдастырылған профессор, «Физика орталығы; e-mail: leila_1809@mail.ru
Г.Ж. Жүнісова, Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан

Магистр, педагог-модератор, Жоғары IT колледжі; e-mail: junusova6@gmail.com