ВВЭР-1000 реакторлық қондырғысында отынның жануын есептеу

Авторлар

  • Д.M. Секен Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан https://orcid.org/0009-0002-8357-4212
  • A.C. Сураев Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-5250-2852
  • Р.А. Иркимбеков Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-5684-2341
  • О.М. Жанболатов Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-1049-1726
  • Г.А. Витюк Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан https://orcid.org/0000-0003-3321-8682
  • Н.Е. Мухамедов Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-6672-180X
  • В.А. Витюк Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан https://orcid.org/0000-0003-1598-6629

DOI:

https://doi.org/10.26577/RCPh20259434

Кілт сөздер:

нейтронды-физикалық модель, нейтронды-физикалық модель, ядролық отынның жануы, ядролық отынның жануы, ВВЭР-1000, ВВЭР-1000, ЖШЖ, белсенді аймақ, MCNP, басқару және қорғау жүйесі

Аңдатпа

ВВЭР реакторы (су-су энергетикалық реакторы) PWR (қысымдағы су реакторы) түріне жатады және өзінің сенімділігі мен жоғары эксплуатациялық сипаттамаларының арқасында әлемдік атом энергетикасында кеңінен қолданылады. Бұл зерттеуде MCNP6 компьютерлік коды ВВЭР-1000 реакторының белсенді аймағының егжей-тегжейлі нейтрон-физикалық моделін жасау және есептеулер жүргізу үшін пайдаланылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – реактордың негізгі сипаттамаларын жоғары дәлдікпен қалпына келтіру. Реактордың белсенді аймағында нейтрондардың көбею коэффициенті мен отынның күйіп кету процесіне есептеулер жүргізілді. Отынның бірінші цикліндегі нақты қуат профилін ескере отырып, күйіп кету есебіне ерекше назар аударылды. Есептеулердің негізінде белсенді аймақтың әртүрлі аймақтарындағы 235U және 238U атомдық концентрациясының өзгерістері анықталды. Сондай-ақ, әртүрлі отын жинақтары үшін плутоний, ксенон мен самарий изотоптарының концентрациясының динамикасы зерттелді, бұл олардың реактордың нейтрон-физикалық сипаттамаларына әсерін бағалауға мүмкіндік береді. Алынған нәтижелер әдеби көздерден алынған есептік және эксперименттік деректермен салыстырылып, олардың сенімділігін растайды.

Автор өмірбаяндары

  • Д.M. Секен, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан

    (автор корреспондент) – инженер, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан; магистрант, АҚ «Шәкәрім университеті», Семей, Қазақстан; e-mail: seken@nnc.kz

  • A.C. Сураев, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан

    PhD, аға ғылыми қызметкер, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан; e-mail: suraev@nnc.kz

  • Р.А. Иркимбеков, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан

    ф.-м.ғ.к., PhD, доцент, зертхана меңгерушісі, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан; e-mail: Irkimbekov@nnc.kz

  • О.М. Жанболатов, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан

    PhD докторанты, ғылыми қызметкер, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан; e-mail: zhanbolatov@nnc.kz

  • Г.А. Витюк, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан

    PhD, зертхана меңгерушісі, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан; e-mail: Shmeleova@nnc.kz

  • Н.Е. Мухамедов, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан

    PhD, доцент, кафедра меңгерушісі, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан; e-mail: mukhamedov@nnc.kz

  • В.А. Витюк, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы, Курчатов, Қазақстан

    Физика-математика ғылымдарының кандидаты, PhD, доцент, Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығының ғылым жөніндегі бас директорының орынбасары, Курчатов, Қазақстан; e-mail: vityuk@nnc.kz

Жүктеулер

Жарияланды

2025-09-20

Журналдың саны

Нөмір 94 № 3 (2025): Хабаршы. Физика сериясы

Бөлім

Теориялық физика. Ядролық және бөлшектер физикасы. Астрофизика

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

[1]
Д. Секен et al., “ВВЭР-1000 реакторлық қондырғысында отынның жануын есептеу”, Rec.Contr.Phys., vol. 94, no. 3, pp. 32–42, Sep. 2025, doi: 10.26577/RCPh20259434.