Перлиттен сұйық радиоактивті қалдықтар имитаторының төмен температуралық десорбциясы: температураның және үрлеудің ТГА/ДСК-МС деректері бойынша әсері

Авторлар

  • Ю.Н. Гордиенко Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан
  • В.С. Бочков Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан
  • Ә.Д. Ноқанова Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан
  • О.С. Букина Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан
  • Ю.Ю. Бакланова Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан
  • Э. Сапарбек Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан

##doi.readerDisplayName##:

10.26577/RCPh97220266

Кілт сөздер:

кеңейтілген перлит, сұйық радиоактивті қалдықтар, сорбент, десорбция, ТГА/ДСК-MС, төмен температуралық кептіру

Аңдатпа

Жұмыста М100 маркалы кеңейтілген перлиттің (ЖШС «UNION PERLITE», Қазақстан Республикасы) сұйық радиоактивті қалдықтар (СРҚ) имитаторымен сорбент:ерітінді = 1:6 массалық қатынасында сіңірілген үлгілерінің десорбциялық сипаттамаларын кешенді зерттеу нәтижелері ұсынылған. Зерттеулер ТГА/ДСК-МС әдісімен «ТиГрА» қондырғысында 40 және 70 °C температураларда 24 сағат бойы ұстап тұру арқылы изотермиялық режимде, екі нұсқада: газ ағынынсыз және құрғақ ауа ағынында (50 мл/мин) жүргізілді. Десорбцияның тек физикалық сипатта болатыны және үлгінің бастапқы массасының шамамен 51%-ын құрайтын еркін судың булануымен шартталатыны анықталды, бұл СРҚ имитаторымен енгізілген су үлесіне сандық тұрғыдан сәйкес келеді. Температураны 40-тан 70 °C-қа дейін арттыру стационарлық күйге жету уақытын 4,6 есе қысқартады (газ ағынынсыз  9,2-ден 2,0 сағатқа дейін; ал газ ағыны кезінде 9,4-тен 1,8 сағатқа дейін), ал зертханалық газдық ағын жағдайында кинетикаға елеусіз әсер етеді (70 °C-та <10% жеделдеу).

Масс-спектрометриялық талдау органикалық және бейорганикалық ұшпа қосылыстардың бөлінбейтінін, тек су буының (басым сигнал m/z = 18) тіркелетінін көрсетті. ДСК-деректерінде экзо- немесе эндотермиялық әсерлер байқалмады. Алынған нәтижелер зерттелген перлиттің химиялық және термиялық инерттілігін, сондай-ақ оның СРҚ-ты төмен температурада кептіру және уақытша сақтау технологияларында қолдану перспективалылығын растайды.

Автор өмірбаяндары

  • Ю.Н. Гордиенко, Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан

    Автор-корреспондент, зертхана меңгерушісі,, e-mail: gordienko@nnc.kz

  • В.С. Бочков, Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан

    1-і санатты инженер, e-mail: bochkovv@nnc.kz

  • Ә.Д. Ноқанова, Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан

    Инженер, e-mail: nokanovaamina@nnc.kz

  • О.С. Букина, Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан

    зертхана меңгерушісі, e-mail: Basalai@nnc.kz

  • Ю.Ю. Бакланова, Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан

    бөлім меңгерушісі, e-mail: Basalai@nnc.kz

  • Э. Сапарбек, Филиал института атомной энергии Национального ядерного центра Республики Казахстан

    Кіші ғылыми қызметкер, e-mail: Saparbek@nnc.kz

Жүктеулер

Жарияланды

2026-06-18

Журналдың саны

Бөлім

Condensed Matter Physics and Materials Science Problems. NanoScience