Чап кенінен алынған сазды кешендегі күрделі зерттеу

Аңдатпа

Қырғыз Республикасының Ыстықкөл облысындағы “Чап” кен орнынан алынған саз шикізатының технологиялық сипаттамаларының күйдіру процесі кезіндегі физика-химиялық өзгерістері зерттелді. Саз қоспалары үшін химиялық құрамы, бөлшектердің мөлшерінің таралуы, пластикалығы, қалыптау ылғалдылығы, ауаның кішіреюі, күйдірудің кішіреюі, судың сіңірілуі, көлемдік тығыздығы және беріктік индексі анықталды. Температураның жоғарылауы күйдірудің кішіреюінің, беріктігінің және судың сіңірілуінің төмендеуімен қатар жүрді. Температураның жоғарылауы күйдірудің кішіреюі мен беріктігінің артуымен қатар жүретіні, сонымен бірге судың сіңірілуінің төмендейтіні анықталды. Зерттеуде екі құрам қолданылды: біріншісі партияға бөгде заттар қосылмаған, ал екіншісі 97% саз және 3% көмірден тұрады. Саз минералдарын күйдіру кезінде метакаолинит пайда болады, муллит тәрізді фазалар пайда бола бастайды, бөлшектер арасында байланыстар пайда болады және сілтілі және сілтілі жер оксидтерінің әсерінен сұйық фазалы күйдіру жүреді. Көмірді қосу ауаның жиырылуын азайтты, бірақ жанғаннан кейін қосымша ашық кеуектілікті тудырды, нәтижесінде тығыздық пен беріктік төмен болып қалады, ал су сіңірілуі бақылау мәндерінен жоғары болады. Алынған нәтижелер күйдірудің бастапқы кезеңін сипаттайды; отқа төзімді қасиеттерді растау үшін қосымша сынақтар қажет. Зерттелген параметрлердің температураға тәуелділігі сызба түрінде көрсетіліп, екі құрам салыстырылды.