Измерение калориметрического эффекта космического излучения на средних широтах. Орта кеңдiктерде ғарыштық сәуле шығарудың калориметриялық әсерiн өлшеу - Dyachkov, V. V.; Zaripova, Y. A.; Naurzbaeva, A. Zh.; Sysoev, V. A.; Shakirov, A. L.; Yushkov, A. V. (Хабаршы. Физика сериясы, 2013)
Обнаружен и измерен калориметрический эффект от космического излучения (КИ) с помощью экспериментальной установки. Спроектирован и изготовлен лабораторный макет энергетической ячейки и проведены тепловые измерения с использованием в качестве тепловых реперных элементов: воздух, вода и жидкий азот. В данной работе авторами на модели объемом 1 л показано существование калориметрического эффекта от спэйсквантового излучения. Оказалось, что первичный калориметрический эффект возможно зарегистрировать лишь в специальных условиях, ввиду своей малости для такого объема рабочего тела, который весьма далек от «критического». Под «критическим» понимается такой объем рабочего тела энергетического модуля, при котором тепловые потери существенно ниже тепла, накапливаемого в энергетическом модуле. Для тестирования работоспособности установки в целом и ее абсолютной калибровки в данной работе, в первую очередь, определялся калориметрический эффект от моделирующих калибровочных альфа-источников.Экспериментальды қондырғылардың көмегімен ғарыштық сәуледен шығарылған калориметриялық әсерлерін табылған және өлшенген. Жобаланған және жасалған энергетикалық ұяшықтың лабораториялық макеті және жылулық репер элементтерi арқылы пайдаланумен өткiзiлген жылулық өлшеуi: ауа, су және сұйық азот. Осы жұмыста авторлармен, 1 литр көлемiмен үлгiде, спэйсквантолықсәуле шығарудың калориметриялық әсердi көрсеткен. Алғашқы калориметриялық әсері тек арнаулы шарттарда тiркеу мүмкiн, себебі «сын»ден әбден алыста жұмыстық дененің көлемі өзі аз табылған.«Сын» энергетикалық модульдың денесi мұндай жұмыс көлем түсiнiледi, қай жылулық шығындарда айтарлықтай төмен энергетикалық модуль жиюатын жылу тұр. Осы жұмыста қондырғыны жұмысқа қабiлеттiлiгiнiң толығымен тестеуi үшiн және оны абсолюттiк калибрлеу, біріншіден, үлгi жасайтын калибрлеу альфа-көздерден калориметриялық әсері анықталды.