ПОЛИМЕРЛІК ҮЛДІРЛЕРДІҢ МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІНЕ КОМПЛЕКСТІ ЫҚПАЛДЫҢ ӘСЕРЛЕРІ - Voronova, N. A.; Drobyshev, A. S.; Kupchishin, A. I.; Muradov, A. D.; Taipova, B. G. (Хабаршы. Физика сериясы, 2009)
Полимерлік үлдірлердің механикалық қасиеттеріне әртүрлі комплексті ықпал әсерлеріне зерттеулер жүргізілді. Сәулеленбеген тедлар үлдірлері және өлшемі 25, 50 кГр сәулеленген үлгілерге температура, статистикалық жүктеме және сәулелендіруден тұратын комплексті ықпалдан алғашқы 10 секунд ішінде салыстырмалы ұзаруы күрт өсіп, сонан соң ε ажырауға дейін сызықтық заң бойынша өзгеретіні анықталды.Өлшемі 100 кГр-ден 1 МГр-ге дейін сәулеленген үлгілерде салыстырмалы ұзаруының өсуі алғашқы 1-3 сек. болады және сәулеленуі D = 250 кГр  -  91,2% және D = 1 МГр  -  74,8% құрайды.Сәулелендіру өлшемінің өсуімен жүктеу түсіруден бастап үлгінің үзілуіне дейінгі уақыты азаяды: сәулеленбеген үлгілердің, температура және статистикалық жүктеме комплексті әсерлердің уақытында, бұл уақыты 274 сек. құрайды, ал сәулеленгендер үшін D = 1МГр  - 94 сек., демек негізгі бұғауларының үзілуі 3 есе тез.Полимерлік материалдардың физика-математикалық қасиеттерін тәжірибелік зерттеу негізінде катастрофалық күйреу моделі жасалынды.