Дейтрондардың 13С ядроларында әрекеттесуін зерттеу - Сахиев, С.K.; Насурлла, Маулен; Буртебаев, Н.; Садуев, Н.О.; Исаев, Д.A.; Насурлла, Маржан; Ходжаев, P.A.; Талпақова, Қ.А.; Нұрпейсов, A.K.; Турганова, С.А. (Хабаршы. Физика сериясы, 2026)
Келесі қозған күйлер үшін 14.5 және 18 МэВ энергиясы үшін 13С ядроларында дейтрондардың серпімді емес шашырауының диффренциалдық қималары өлшенді: 3.09 МэВ (1/2+), 3.68 МэВ (3/2-) және 6.86 МэВ (5/2+). Эксперименттік деректер бұрыштардың кең диапазонында, массалар центрі жүйесіндегі 10°÷110°, жоғары бұрыштық ажыратылымдықпен алынды, бұл бұрыштық үлестірімдердің құрылымын егжей-тегжейлі зерттеуге мүмкіндік берді. 13С ядроларындағы дейтрондардың серпімді шашырауының бұрыштық таралуына талдау жасалды. Ядроның оптикалық моделі мен екі реттік фолдинг моделі арасындағы серпімді шашырауының сипаттамасын салыстыру жүргізілді. Екі реттік фолдинг модел тек үлкен берілген импульстарда өзін жақсы көрсетті. 13С(d,d)13С реакциясы үшін оптикалық потенциал (ОП) параметрлерінің систематикасы Ed=13÷18 МэВ энергия жипазонында, χ2-ті минимизациялау арқылы табылды. Таблыған параметрлер 13С ядроларындағы серпімді емес дейтрон шашырауының бұрыштық таралуын талдау үшін байланысқан арналар әдісі (БАӘ) аясында қолданылды. Серпімді емес дейтрон шашырауының талдау арқылы, әдеби деректерге сәйкес келетін, 13С ядросының төмен жатқан қозған күйлерінің деформация параметрлері есептелді.
Keywords: 13C ядросы, дейтрондар, оптикалық модель, коллективтік модель, байланысқан арналар әдісі, деформация параметрлері