Термоядролық реакторлар бланкеттерінің материалдарынан газ бөлуді зерттеу бойынша әдістемелік эксперименттер

Zh.A. Zaurbekova; S.K. Askerbekov; A.A. Shaimerdenov; A.M. Akhanov; Y.V. Chikhray; G. Kizane; A.U. Tolenova

doi:10.26577/RCPh.2021.v76.i1.07

Авторлар

Zh.A. Zaurbekova Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ. http://orcid.org/0000-0001-6642-8980
S.K. Askerbekov Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ.; Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Нұр-Сұлтан қ., Қазақстан http://orcid.org/0000-0001-7204-4887
A.A. Shaimerdenov Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті; Ядролық физика институты, Қазақстан, Алматы қ, http://orcid.org/0000-0003-0304-2049
A.M. Akhanov Ядролық физика институты, Қазақстан, Алматы қ. http://orcid.org/0000-0001-5704-1514
Y.V. Chikhray Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ. http://orcid.org/0000-0001-6623-4596
G. Kizane Латвия Университеті, Латвия, Рига қ. http://orcid.org/0000-0002-3206-5322
A.U. Tolenova Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ. http://orcid.org/0000-0002-7353-1932

##doi.readerDisplayName##:

10.26577/RCPh.2021.v76.i1.07

Кілт сөздер:

бланкет, термоядролық реактор, литий керамикасы, тритий, гелий

Аңдатпа

Жұмыс термоядролық реакторлар бланкеттерінің тритийгенерациялайтын материалдарымен сәулелендіру эксперименттерін жүргізу әдістемесін пысықтаумен байланысты проблемаға арналған. Эксперименттер ВВР-К реакторында (Алматы, Қазақстан) орналасқан литий керамикасынан тритийді бөлуді зерттеу үшін әзірленген қондырғыда жүргізілді. Реакторлық эксперименттерде литий керамикасының үлгілері орналастырылған арнайы сәулелендіретін ампулалық құрылғы жасалды. Сәулелендіру құрылғысының жалпы ұзындығы шамамен 5 м құрайтындығына байланысты және сәулелендіру кезінде үлгілер қысымды бақылау техникалық мүмкін емес құрылғының төменгі бөлігінде орнатылады, реактордан тыс әдістемелік эксперименттер жүргізілді, оның барысында зерттелетін үлгілер аймағынан қондырғыға газдардың ағынын масс-спектрометр саласында тіркелетін парциалды қысымдармен байланыстыратын калибрлеу коэффициенттері анықталды. Нейтрондық-физикалық, термофизикалық және вакуумдық есептеулердің нәтижелері ампуланың дамыған конструкциясымен сәулеленуді 773-1473 К температурада жүргізуге болатындығын және әзірленген қондырғы 10^-11 моль/с-тан жоғары зерттелген үлгілерде тритий мен гелийдің жұмыс істеу деңгейінде жүйеде газ ағынын тіркей алатындығын көрсетті.

Түйін сөздер: бланкет, термоядролық реактор, литий керамикасы, тритий, гелий