Исследование реакции (p,xd) на ядре 120Sn при энергии протонов 30 МэВ

Zh.K. Kerimkulov; G.Zh. Alieva; Zh. Mukan; D.K. Alimov; R. Khodzhayev

doi:10.26577/RCPh.2021.v79.i4.04

Авторлар

Zh.K. Kerimkulov Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы http://orcid.org/0000-0001-6327-0479
G.Zh. Alieva Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы; Евразийский Национальный Университет им. Гумилева, Казахстан, г. Нур-Султан http://orcid.org/0000-0003-0389-2078
Zh. Mukan Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы; Евразийский Национальный Университет им. Гумилева, Казахстан, г. Нур-Султан http://orcid.org/0000-0001-6163-5323
D.K. Alimov Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы http://orcid.org/0000-0003-2494-9563
R. Khodzhayev Институт ядерной физики, Казахстан, г. Алматы http://orcid.org/0000-0002-4308-3921

DOI:

10.26577/RCPh.2021.v79.i4.04

Кілт сөздер:

циклотрон, ядерные реакции, инклюзивные сечения реакций, предравновесный распад, составное ядро, экситонная модель

Аңдатпа

Энергиясы 30 МэВ тең протондардың ¹²⁰Sn ядросымен (р,хd) реакцияларының екі ретті дифференциалды және интегралдық қималары алынды. Қалайы жобаланған ядролық-энергетикалық қондырғылардың құрылымдық материалы болып табылады, атап айтқанда, жоғары энергиялы протон үдеткіші мен терең субкритикалық атом реакторынан тұратын перспективалы гибридті ADS (Accelerator Driven System) электр ядролық қондырғыларында. Негізгі идея-ауыр элементтердің нысандарындағы нейтрондарды шығару үшін жоғары энергиялы зарядталған бөлшектердің үдеткіштерін қолдану. Реакция өнімдерін тіркеу және анықтау үшін dE-E әдісі қолданылды, онда анықталатын бөлшектің екі параметрі жазылады: меншікті иондау және толық энергия. Өлшенген екі ретті дифференциалды толық қате қималар 20% -дан аспады. Екі ретті дифференциалды интеграциядан кейін бұрыш бойынша қималардың интегралды энергетикалық спектрі анықталды. Теориялық талдау TALYS есептеу коды аясында жасалды, оның негізінде ядролардың ыдырауының заманауи теориялық модельдері жатыр. Ұшатын дейтрондардың энергетикалық спектрін қалыптастыруға жауап беретін ядролық реакциялар механизмдері анықталды. Алынған эксперименттік нәтижелер зерттелген реакциялар қималарының жетіспейтін шамаларын толтырады және оларды ядролық реакциялар теориясының жаңа тәсілдерін жасауда, сондай-ақ гибридті ядролық-энергетикалық қондырғыларды құруда қолдануға болады.