Изучение влияния размерных эффектов в xSi3N4 – (1-x)ZrO2 керамиках, полученных твердофазным методом на прочностные характеристики

И.Е.  Кенжина; А.Л.  Козловский; А.У.  Толенова

doi:10.26577/RCPh.2024v88i1a07

Авторлар

И.Е. Кенжина Казахский национальный исследовательский технический университет им. К.И. Сатпаева, Казахстан, г.Алматы https://orcid.org/0000-0002-9397-5848
А.Л. Козловский Казахский национальный исследовательский технический университет им. К.И. Сатпаева, Казахстан, г.Алматы; Институт ядерной физики, Казахстан, г.Алматы https://orcid.org/0000-0001-8832-7443
А.У. Толенова Казахский национальный исследовательский технический университет им. К.И. Сатпаева, Казахстан, г.Алматы https://orcid.org/0000-0002-7353-1932

DOI:

10.26577/RCPh.2024v88i1a07

Кілт сөздер:

инертные матрицы, дисперсное ядерное топливо, керамики, упрочнение, механохимический синтез

Аңдатпа

Бұл зерттеу xSi₃N₄ – (1-x)ZrO₂ типті композициялық керамика компоненттерінің концентрациясының өзгеруінің және оларды жасау кезінде керамиканы қатайтуға механохимиялық ұнтақтау жағдайларының әсерін зерттеуге арналған. Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде механохимиялық қатты фазалы синтез әдісін қолдана отырып, xSi₃N₄ – (1-x)ZrO₂ типті композициялық керамика алу технологиясы пысықталды. Керамика алу кремний нитридінің және цирконий оксидінің бастапқы компоненттерін механикалық белсендіру әдісін қолдана отырып, нәтижесінде құрамында оттегі бар ортада күйдірілген біртекті қоспаға қол жеткізу үшін механикалық ұнтақтау арқылы жүзеге асырылды. Бұл жағдайда дәндердің әртүрлі мөлшерінің өзгеруі, олардың өзгеруі тек ұнтақтау жағдайларының өзгеруімен ғана емес, сонымен қатар бастапқы компоненттердің арақатынасының концентрациясымен де байланысты. Беріктік параметрлерін бағалау әдістерін (индекстеу әдісі) қолдана отырып, ұнтақтау жағдайларының өлшем факторларының өзгеруіне әсері, сондай-ақ қатаю тиімділігі анықталды. Жүргізілген зерттеулерге сүйене отырып, ұнтақтау (ұсақтау) жылдамдығын өзгерту арқылы механохимиялық қатты фазалы ұнтақтауды қолдану композициялық xSi₃N₄ – (1-x)ZrO₂ керамикасын алу кезінде өлшемдік эффектілерді басқару мүмкіндігіне әкеледі деген қорытынды жасауға болады. Сонымен қатар, ұнтақтау жағдайларын (ұнтақтау жылдамдығы), сондай-ақ xSi₃N₄ – (1-x)ZrO₂ керамикасының құрамындағы бастапқы компоненттердің концентрациясын өзгерте отырып, сыртқы әсерлерге жоғары төзімділігі бар жоғары беріктігі бар керамика алуға болады.

Автор өмірбаяндары

И.Е. Кенжина, Казахский национальный исследовательский технический университет им. К.И. Сатпаева, Казахстан, г.Алматы

автор корреспондент, PhD, email: kenzhina@physics.kz
А.Л. Козловский, Казахский национальный исследовательский технический университет им. К.И. Сатпаева, Казахстан, г.Алматы; Институт ядерной физики, Казахстан, г.Алматы

PhD, email: kozlovskiy.a@inp.kz
А.У. Толенова, Казахский национальный исследовательский технический университет им. К.И. Сатпаева, Казахстан, г.Алматы

PhD, email: a.tolenova@satbayev.university