Платина мөлшерінің қатты полимерлі электролиті бар отын элементінің мембрана-электродтық блоктарының сипаттамаларына әсерін зерттеу

Авторлар

  • С. Опахай Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан https://orcid.org/0000-0001-6789-4844
  • К.А. Кутербеков Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан https://orcid.org/0000-0001-5421-271X
  • К.Ж. Бекмырза Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан https://orcid.org/0000-0001-8902-8736
  • А.М. Кабышев Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан https://orcid.org/0000-0003-1472-4045
  • М.М. Кубенова Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан https://orcid.org/0000-0003-2012-2702
  • Н.К. Айдарбеков Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан https://orcid.org/0000-0002-1981-5416
  • Ж.С. Зейнулла Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан https://orcid.org/0000-0002-5339-3165
  • Е.М. Пангалиев Каспийский университет технологии и инжиниринга им. Ш. Есенова, Актау, Казахстан https://orcid.org/0000-0002-2392-4180

DOI:

10.26577/RCPh20259435

Кілт сөздер:

fuel cells, catalyst, membrane-electrode assembly (MEA), voltage, platinum

Аңдатпа

Бұл жұмыста отын элементтерінде қолданылатын мембрана-электрод блогының (МЭБ) сипаттамаларына платинаның мөлшері, температура және оттегінің концентрациясы сияқты негізгі параметрлердің әсері талданады. Зерттеудің негізгі мақсаты – өнімділік пен үнемділіктің арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз ету үшін катализаторлардың құрамын оңтайландыру бойынша ұсыныстар әзірлеу. Модельдеу үш түрлі катализаторлар үшін орындалды: таза платина (Pt), никель қоспасы бар платина (Pt-Ni) және кобальт қоспасы бар платина (Pt-Co). Белсенділік, омикалық және масса жоғалтуларын ескере отырып, ток тығыздығына байланысты кернеу, қуат және тиімділік тәуелділіктері зерттелді. Катализаторлардың тұрақтылығын бағалау үшін жүктеме ауқымында кернеудің өзгеру параметрі (ΔV) пайдаланылды. Зерттеу нәтижелері платинаның мөлшері МЭБ өнімділігіне ең үлкен әсер ететінін көрсетеді. Платинаның оңтайлы мөлшері – 1.0 шартты бірлік, бұл кезде қуат пен тиімділіктің ең жоғары мәндері қол жеткізіледі. Дегенмен, қоспаланған катализаторлар (Pt-Ni және Pt-Co) аз шығындармен тұрақтылықты көрсетеді, бұл оларды қолдануға перспективалы етеді. Сондай-ақ сипаттамалардың температура мен оттегінің концентрациясына тәуелділігі анықталды, бұл пайдалану шарттарын бақылаудың маңыздылығын айқындайды.

Автор өмірбаяндары

  • С. Опахай, Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан

    aвтор-корреспондент, директор НИИ «Евразийский институт физико-энергетических исследований и наукоемких технологий», доктор физико-математических наук, Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, г. Астана, Казахстан, e-mail: serikjan_0707@mail.ru

  • К.А. Кутербеков, Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан

    Профессор-исследователь кафедры ядерной физики, новых материалов и технологий Евразийского национального университета им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан, e-mail: kkuterbekov@gmail.com

     

  • К.Ж. Бекмырза, Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан

    Доцент кафедры технической физики Евразийского национального университета им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан, e-mail: kkuterbekov@gmail.com, Астана, Казахстан, e-mail: kbekmyrza@yandex.kz

  • А.М. Кабышев, Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан

    Преподаватель-исследователь кафедры ядерной физики, новых материалов и технологий Евразийского национального университета им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан, e-mail: assetenu@gmail.com

  • М.М. Кубенова, Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан

    Преподаватель-исследователь кафедры стандартизации и сертификации Евразийского национального университета им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан, e-mail: kubenova.m@yandex.kz

  • Н.К. Айдарбеков, Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан

    Преподаватель кафедры ядерной физики, новых материалов и технологий Евразийского национального университета им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан, e-mail: nursultan02_22.10.92@mail.ru

  • Ж.С. Зейнулла, Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, Астана, Казахстан

    докторант 3 курса Евразийского национального университета им. Л.Н. Гумилева, г. Астана, Казахстан, e-mail: zeizhaser@mail.ru

  • Е.М. Пангалиев, Каспийский университет технологии и инжиниринга им. Ш. Есенова, Актау, Казахстан

    Преподаватель кафедры «Экология и охрана окружающей среды», Каспийский университет технологий и инжиниринга имени Ш. Есенова, Актау, Казахстан, e-mail: erbolpm@mail.ru

Әдебиеттер тізімі

Tellez-Cruz M.M., Escorihuela J., Solorza-Feria O., Compañ V. Proton exchange membrane fuel cells (PEMFCs): Advances and challenges // Polymers. – 2021. – Vol.13. – P.3064.

Pan M., Pan C., Li C., Zhao J. A review of membranes in proton exchange membrane fuel cells: Transport phenomena, performance and durability // Renewable and Sustainable Energy Reviews. – 2021. – Vol.141. – P.110771.

Hua Z., Zheng Z., Pahon E., Péra M.C., Gao F. A review on lifetime prediction of proton exchange membrane fuel cells system // Journal of Power Sources. – 2022. – Vol.529. – P.231-256.

Wang X.R., Ma Y., Gao J., Li T., Jiang G.Z., Sun Z.Y. Review on water management methods for proton exchange membrane fuel cells // International Journal of Hydrogen Energy. – 2021. – Vol.46(22). – P.12206-12229.

Jawad N. H., Yahya A.A., Al-Shathr A.R., Salih H.G., Rashid K.T., Al-Saadi S., Alsalhy Q.F. Fuel cell types, properties of membrane, and operating conditions: A review // Sustainability. – 2022. – Vol.14(21). – P.14653.

Jiao K., Xuan J., Du Q., Bao Z., Xie B., Wang B., Guiver M.D. Designing the next generation of proton-exchange membrane fuel cells // Nature. – 2021. – Vol.595(7867). – P.361-369.

Haider R., Wen Y., Ma Z.F., Wilkinson D.P., Zhang L., Yuan X., Zhang J. High temperature proton exchange membrane fuel cells: progress in advanced materials and key technologies // Chemical Society Reviews. – 2021. – Vol.50(2). – P.1138-1187.

Okonkwo P.C., Ige O.O., Uzoma P.C., Emori W., Benamor A., Abdullah A.M. Platinum degradation mechanisms in proton exchange membrane fuel cell (PEMFC) system: A review // International journal of hydrogen energy. – 2021. – Vol.46(29). – P.15850-15865.

Osmieri, L., Meyer, Q. Recent advances in integrating platinum group metal-free catalysts in proton exchange membrane fuel cells // Current Opinion in Electrochemistry. – 2022. – Vol.31. – P.100847.

Litkohi H.R., Bahari A., Gatabi M.P. Improved oxygen reduction reaction in PEMFCs by functionalized CNTs supported Pt–M (M= Fe, Ni, Fe–Ni) bi-and tri-metallic nanoparticles as efficient electrocatalyst // International Journal of Hydrogen Energy. – 2020. – Vol.45(43). – P.23543-23556.

Belenov S., Alekseenko A., Pavlets A., Nevelskaya A., Danilenko M. Architecture evolution of different nanoparticles types: relationship between the structure and functional properties of catalysts for PEMFC // Catalysts. – 2022. – Vol.12(6). – P.638.

Pavlets A.S., Alekseenko A.A., Tabachkova N.Y., Safronenko O.I., Nikulin A.Y., Alekseenko D.V., Guterman V.E. A novel strategy for the synthesis of Pt–Cu uneven nanoparticles as an efficient electrocatalyst toward oxygen reduction // International Journal of Hydrogen Energy. – 2021. – Vol.46(7). – P.5355-5368.

Xiao F., Wang Q., Xu G. L., Qin X., Hwang I., Sun C. J., Shao M. Atomically dispersed Pt and Fe sites and Pt–Fe nanoparticles for durable proton exchange membrane fuel cells // Nature Catalysis. – 2022. – Vol.5(6). – P.503-512.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-10-20

Журналдың саны

Бөлім

Theoretical Physics. Nuclear and Elementary Particle Physics. Astrophysics