Влияние размера частиц на процессы столкновения в комплексной плазме

Н.Х. Бастыкова; С.К. Коданова; Т.С. Рамазанов; О.Д. Косымбеков

doi:10.26577/RCPh20259217

Авторлар

Н.Х. Бастықова Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты; ЭTФҒЗИ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-8400-7183
С.К. Қоданова Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты; ЭTФҒЗИ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-7098-471X
Т.С. Рамазанов Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты; ЭTФҒЗИ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-7172-8005
О.Д. Қосымбеков Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты; ЭTФҒЗИ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан https://orcid.org/0009-0004-3703-3006

DOI:

https://doi.org/10.26577/RCPh20259217

Кілт сөздер:

кешенді плазма, тозаңды бөлшектер, соқтығысу процестері, импульсті тасымалдау қимасы, иондық қарпу күші

Аңдатпа

Модификацияланған Юкава потенциалы негізінде тозаңды бөлшектердің өлшемдерін ескере отырып, иондардың тозаңды бөлшектермен соқтығысу процестері зерттелді. Радиустары әртүрлі зарядталған тозаңды бөлшектердің өрісінде ионның шашырауы мен жұтылуы қарастырылды. Шашырату және жұтылу қималары байланыс параметрлерінің кең ауқымында алынды. Тозаңды бөлшектердің әртүрлі радиустары үшін иондық қарпу күшінің орбиталық және коллекторлық бөліктері алынды. Тозаңды бөлшектердің радиусын ескеру импульсті тасымалдау қимасының да, иондық қарпу күшінің де жеткілікті өзгеруіне әкелді. Анықталғандай, тозаңды бөлшектерінің өлшемін ескеру иондардың шашырауынан болатын күштің төмендеуіне және керісінше иондардың жұтылуынан болатын күштің жоғарылауына әкеледі. Бұл жұмыстың нәтижелері толқындық процестерді, войдтың пайда болуын және басқа да ұжымдық процестерді зерттеуде пайдалы болуы мүмкін.

Автор өмірбаяндары

Н.Х. Бастықова, Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты; ЭTФҒЗИ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

автор-корреспондент, PhD, қауым.проф., Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты, ЭTФҒЗИ, әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан; e-mail: bastykova_nuriya@physics.kz
С.К. Қоданова, Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты; ЭTФҒЗИ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

ф.-м.ғ.к., проф. Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты, ЭTФҒЗИ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан; e-mail: kodanova@physics.kz
Т.С. Рамазанов, Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты; ЭTФҒЗИ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

ф.-м.ғ.д., проф., Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты, ЭTФҒЗИ, әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан; e-mail: ramazan@physics.kz
О.Д. Қосымбеков, Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты; ЭTФҒЗИ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

Қолданбалы ғылымдар және ақпараттық технологиялар институты, ЭTФҒЗИ, әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан; e-mail: orazalykasymbekov1@gmail.com