Эйнштейн-Гаусс-Бонне моделінің гибридті сингулярлы емес шешімдері

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.26577/RCPh20259211
        206 85

Кілттік сөздер:

серпіліс космология, сингулярлық, MCMC, инфляция, Эйнштейн-Гаусс-Бонне

Аннотация

Үлкен Жарылыс тұжырымдамасына негізделген стандартты космологиялық модель қазіргі физикалық заңдардың қолданылуын жоғалтатын бастапқы сингулярлық проблемасына тап болады. Бұл мәселені шешудің бір баламасы – ғаламның ұлғаюына дейінгі қысу фазасын болжайтын космологиялық серпіліс теориясы. Алайда, дәстүрлі серпіліс модельдері көбінесе инфляциялық теорияға қайшы келеді және динамикалық тұрақсыздыққа әкелуі мүмкін. Бұл жұмыс Эйнштейн-Гаусс-Бонне модификацияланған гравитацияға негізделген, дәрежелік және экспоненциалды ұлғаюдың артықшылықтарын біріктіретін гибридті типті масштабты факторды қолданатын космологиялық қалпына келтірудің жаңа моделін ұсынады. Модельдің бақылау деректеріне сәйкестігін тексеру үшін Pantheon+ және SH0ES үлгілерін қолдана отырып, Монте-Карло Марков тізбектерінің әдісі қолданылды. Ұсынылған модель бариондық тербелістердің таралу жылдамдығының оң мәндерімен расталып, динамикалық тұрақтылыққа ие, сонымен қатар баяу ұлғаюдан үдемелі ұлғаюға біртіндеп ауысуды қамтамасыз етеді.  Ғаламның эволюциясының алғашқы кезеңдерін талдау инфляциялық фазаның болуын және оның одан әрі ұлғаюы үшін жеткілікті ұзақтығын көрсететін баяу сырғу параметрлеріне негізделген. Модельді қосымша тексеру үшін оның теориялық болжамдары Cobaya статистикалық кодымен өңделген Planck 2018 бақылау деректерімен салыстырылады. Алынған нәтижелер инфляциялық парадигмаға және қазіргі космологиялық шектеулерге сәйкес келетін тұрақты космологиялық серпілісті жүзеге асыру мүмкіндігін растайды.

Авторлардың биографиясы

Д.Ж. Рахатов, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана қ., Қазақстан

2 курс докторанты, Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті

П.Ю. Цыба, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана қ., Қазақстан

PhD, жалпы және теориялық физика кафедрасының қауымдастырылған профессоры, Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті. 

О.В. Разина, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана қ., Қазақстан

PhD, жалпы және теориялық физика кафедрасының қауымдастырылған профессоры, Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті

Жүктелулер

Как цитировать

Рахатов, Д. ., Цыба, П., & Разина, О. . (2025). Эйнштейн-Гаусс-Бонне моделінің гибридті сингулярлы емес шешімдері. ҚазҰУ Хабаршысы. Физика сериясы, 2025(1), 4–13. https://doi.org/10.26577/RCPh20259211

Шығарылым

Бөлім

Теоретическая физика. Физика ядра и элементарных частиц. Астрофизика