6Li және 7Li изотоптарында нақты және виртуалды α-бөлшектерінің қарпу реакцияларының ерекшеліктері

Авторлар

  • M.A. Zhusupov Әл-Фараби атындағы КазҰУ http://orcid.org/0000-0003-3329-102X
  • K.A. Zhaksybekova ЭТФҒЗИ, әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ. http://orcid.org/0000-0001-8305-399X
  • R.S. Kabatayeva ЭТФҒЗИ, әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті; Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті, Қазақстан, Алматы қ. http://orcid.org/0000-0001-5962-5599
  • A.S. Kopenbayeva ЭТФҒЗИ, әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ. http://orcid.org/0000-0001-8881-5076
  • E.E. Dadanbekov ЭТФҒЗИ, әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ. http://orcid.org/0000-0002-4988-9459

DOI:

https://doi.org/10.26577/RCPh.2022.v80.i1.01

Кілт сөздер:

виртуалды және нақты α-бөлшектер, 6Li және 7Li, 10B және 11B ядроларының қозу спектрлері, радиациялық түсіру, литий беру реакциялары

Аңдатпа

Мақалада виртуалды және нақты α-бөлшектердің 6Li және 7Li изотоптарымен 10В және 11В ядроларының негізгі және қозған күйлерін түзумен өзара әрекеттесуінің ерекшеліктері қарастырылған. Ядроның құрылымын сипаттау үшін көпбөлшекті қабықша моделі қолданылады. Нақты және виртуалды α-бөлшектерді ұстау кезінде 10В және 11В ядроларының қозу спектрлеріндегі айтарлықтай айырмашылық осы ядролардың құрылымдық ерекшеліктерімен және α-бөлшектерді ұстаудың әр түрлі механизмдерімен түсіндіріледі. Нақты α-бөлшектер реакцияларда (α, γ), ал виртуалды - литий кластерінің берілу реакцияларында ұсталады. Бор изотоптарының екеуінде де алғашқы ыдырау арнасы - α-бөлшек, содан кейін бөлшектердің бөлінуімен келесі ыдырау каналына дейін бірнеше МэВ энергия диапазоны болады. Бұл жағдайда осы энергетикалық диапазонда S-факторлары аномальды түрде аз болады. Егер қоздырылған деңгейлер белгілі бір а бөлшектерінің шығуы кезінде ядроның ыдырау шегінен жоғары тұрса, онда S факторлары  парциалдық ыдырау ендеріне Га - мен байланысты боп шығады. Энергияға тәуелді емес және тек бастапқы және соңғы күйлер құрылымымен анықталатын спектроскопиялық факторларға қарағанда парциалдың Г ені бөлшектер шығаратын энергияға тәуелді. Энергияның тар аймағында, бөлшектер шығарудың бірінші табалдырығынан екінші табалдырыққа дейінгі диапазонда қалдық ядролардың қоздыру қималары нақты және виртуалды α-бөлшектермен айтарлықтай ерекшеленетіні көрсетілген. Радиациялық α-қарпу реакцияларындағы үлкен қималарында пайда болған  γ-кванттары термоядролық плазма үшін қолданылуы мүмкін.

Жарияланды

2022-03-02

Журналдың саны

Бөлім

Теориялық физика. Ядролық және бөлшектер физикасы. Астрофизика

Осы автордың (немесе авторлардың) ең көп оқылатын мақалалары

1 2 3 > >>