Application of GBT theorem for Gravitational deflection of light by Compact Objects

N.A. Beissen; D. Utepova; A. Muratkhan; A. Orazymbet; M. Khassanov; S. Toktarbay

doi:10.26577/RCPh.2023.v84.i1.02

Авторлар

N.A. Beissen Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty http://orcid.org/0000-0002-1957-2768
D. Utepova Al-Farabi Kazakh National University; Abai Kazakh National Pedagogical University, Kazakhstan, Almaty http://orcid.org/0000-0002-9871-1884
A. Muratkhan Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty http://orcid.org/0000-0001-9920-5193
A. Orazymbet Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty http://orcid.org/0000-0002-7833-4858
M. Khassanov Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty http://orcid.org/0000-0001-9857-0658
S. Toktarbay Al-Farabi Kazakh National University; Kazakh National Women’s Teacher Training University, Kazakhstan, Almaty http://orcid.org/0000-0002-5699-4476

DOI:

10.26577/RCPh.2023.v84.i1.02

Кілт сөздер:

GBT theorem, deflection of light, , Compact Objects

Аңдатпа

Кеңістік-уақыт геометриясының қисық сипатын растайтын ең әйгілі классикалық тәжірибелердің бірі – жарықтың қисықтығы. Жарықтың ауытқуының әдеттегі түсіндірмесі қарапайым. Массивтік нысан болған кезде, жарық сәулесі әдетте әсер ету параметрі деп аталатын белгілі бір аймақтағы жүйенің жабық массасына тура пропорционал бұрышпен иіледі. Статикалық сфералық симметриялы гравитациялық өріс болған кезде жарықтың ауытқуының бірегей перспективасын ұсынатын жаңа көзқарас бар. Бұл әдіс жарық сәулелерінің траекториясының топологиясының маңыздылығын көрсетеді. Бұл әдіс ауытқу бұрышын есептеу үшін Гаусс-Бонне теоремасын қолдануды пайдаланады.

Бұл жұмыста төртполюсті моменті бар ықшам нысанның гравитациялық өрісімен байланысты сыну көрсеткішін анықтау үшін материалдық орта тәсілін қолданамыз. Біздің зерттеуіміз сыну көрсеткішін және изотропты метрика үшін Гаусс-Бонне теоремасын пайдалана отырып, жинақы объектілер үшін гравитациялық ауытқу бұрышын есептеу әдісін ұсынады. Бұл әдіс әсіресе маңызды, себебі ол жеңіл және релятивистік бөлшектер үшін ауытқу бұрышын есептеуге мүмкіндік береді. Материалдық орта тәсілі ықшам нысанның гравитациялық өрісін сыну көрсеткіші бар орта ретінде қарастыруға мүмкіндік береді. Бұл тәсілді пайдалана отырып, біз ықшам нысанның сыну көрсеткіші мен төртполюсті моменті арасындағы байланысты орнатамыз. Содан кейін біз бұл қатынасты жарық пен релятивистік бөлшектердің ауытқу бұрышын есептеу үшін пайдаланамыз.